Maca
Korzeń maca w proszku, kapsułkach i skoncentrowanym ekstrakcie. Znajdziesz tu odmianę żółtą, czerwoną i czarną. Wyjaśniamy, czym różni się maca surowa od żelatynizowanej i jak czytać oznaczenie DER 10:1.Czytaj dalej →
Filtry
Dostępność
Marka
Forma
Dieta
Cel
Cena
Maca peruwiańska: odmiany, formy i realne oczekiwania
Maca to korzeń rośliny Lepidium meyenii, uprawianej w peruwiańskich Andach powyżej 3500 metrów. Botanicznie jest krewną kapusty i rzodkiewki. W Peru jada się ją jak zwykłe warzywo: gotowaną, pieczoną lub suszoną. W Europie trafia do sklepów jako proszek, kapsułki, tabletki lub ekstrakt, obok innych surowców roślinnych.
Kolor korzenia to odmiana, nie inna roślina
Maca żółta, czerwona i czarna pochodzą z tej samej rośliny. Różni je barwa bulwy i nieco inny profil składników. Żółta stanowi zdecydowaną większość peruwiańskich zbiorów, dlatego jest najtańsza i najłatwiej dostępna. Czerwona i czarna są rzadsze, więc kosztują więcej. Kobiety częściej sięgają po czerwoną, mężczyźni po czarną, ale to raczej zwyczaj rynkowy niż wynik dużych badań. Jeśli dopiero zaczynasz, żółta jest rozsądnym punktem wyjścia.
Surowa, żelatynizowana i ekstrakt to trzy różne produkty
Korzeń maca składa się w około 70 procentach z węglowodanów, a spora ich część to skrobia. To najczęstszy powód, dla którego surowy proszek wywołuje u niektórych osób wzdęcia. Maca żelatynizowana jest podgrzewana pod ciśnieniem, co usuwa skrobię. Proszek jest wtedy bardziej skoncentrowany, łagodniejszy w smaku i zwykle lepiej tolerowany. Kapsułki i tabletki rozwiązują dwa praktyczne problemy naraz: stałą porcję i ziemisty smak.
Na etykiecie warto sprawdzić cztery rzeczy:
- Odmianę: żółta, czerwona, czarna lub mieszanka
- Obróbkę: surowa (RAW) czy żelatynizowana
- Wskaźnik DER przy ekstraktach, na przykład 10:1
- Kraj pochodzenia surowca, zwykle Peru
Jak wybieramy macę do naszej oferty
Patrzymy na trzy rzeczy: formę, ilość i sens połączenia. Chcemy widzieć na etykiecie, którą odmianę zawiera produkt i czy proszek jest surowy, czy żelatynizowany. Przy ekstraktach wymagamy podanego wskaźnika DER, bo bez niego nie da się uczciwie porównać dwóch kapsułek. Nie bierzemy mieszanek, w których maca jest symbolicznym dodatkiem obok dziesięciu innych ziół. Kupujemy bezpośrednio od marek, każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu do spraw zgodności, a partie sprawdzamy sami i w niezależnych laboratoriach. Chcesz poznać szczegóły? zobacz, jak wybieramy marki.
Uczciwie o tym, czego maca nie zrobi
Maca należy do roślin, dla których w Unii Europejskiej nie zatwierdzono żadnego oświadczenia zdrowotnego. Ocena tych oświadczeń została wstrzymana, więc nikt nie może legalnie obiecywać konkretnego działania, także my. Możemy powiedzieć tyle: to tradycyjny surowiec spożywczy z Andów, stosowany tam od wieków. Osoby, które ją stosują, mówią o kilku tygodniach regularnego użycia, a nie o efekcie po jednej porcji. Zacznij od małej ilości i sprawdź, jak reaguje Twój żołądek.
Po macę sięgają najczęściej osoby aktywne fizycznie i umysłowo, które chcą uzupełnić dietę o roślinny składnik z długą tradycją. Jeśli porównujesz adaptogeny, obok macy warto zobaczyć korzeń ashwagandhy, który ma inny profil i inny smak.
Drugą dużą grupą kupujących są kobiety w okresie okołomenopauzalnym, zwykle wybierające odmianę czerwoną. Więcej produktów dla tego etapu życia zebraliśmy w dziale wsparcie w menopauzie.
Często zadawane pytania
Czym jest korzeń maca?
Maca (Lepidium meyenii) to roślina uprawiana w peruwiańskich Andach, głównie na płaskowyżu Junín. Jadalną częścią jest zgrubiały korzeń, wyglądem przypominający dużą rzodkiewkę. Należy do rodziny kapustowatych, tej samej co kapusta i rzepa. Bywa nazywana peruwiańskim żeń-szeniem, choć z prawdziwym żeń-szeniem nie jest spokrewniona. W Peru jest zwykłym produktem spożywczym, u nas kupuje się ją jako suszony proszek lub kapsułki.
Czym różni się maca żółta, czerwona i czarna?
To odmiany jednej rośliny, różniące się barwą korzenia i nieco innym składem. Żółta to większość peruwiańskich zbiorów, dlatego jest najtańsza i najłatwiej dostępna. Czerwona i czarna rosną rzadziej, więc ich cena jest wyższa. W praktyce rynkowej czerwoną kupują częściej kobiety, czarną częściej mężczyźni i osoby aktywne fizycznie. Różnice w składzie są realne, ale niewielkie, a badania na ludziach obejmowały małe grupy. Kolor traktuj jako preferencję, nie jako gwarancję.
Którą formę macy wybrać: proszek, kapsułki czy ekstrakt?
Wybór zależy głównie od tolerancji pokarmowej i tego, czy przeszkadza Ci smak.
| Forma | Czym się wyróżnia | Dla kogo |
|---|---|---|
| Proszek surowy (RAW) | Najmniej przetworzony, zawiera skrobię | Mocny żołądek, dodatek do posiłków |
| Proszek żelatynizowany | Bez skrobi, łagodniejszy smak | Wrażliwe trawienie |
| Kapsułki i tabletki | Stała porcja, brak smaku | Wygoda i podróże |
| Ekstrakt DER 10:1 | Skoncentrowany, mała porcja | Osoby liczące kapsułki |
Proszek daje więcej swobody, kapsułki więcej powtarzalności.
Kiedy i jak najlepiej przyjmować macę?
Najczęściej stosuje się ją rano, bo część osób odczuwa po niej lekkie pobudzenie i wolą nie brać jej wieczorem. Proszek rozmieszaj w wodzie, mleku roślinnym, kakao lub owsiance. Unikaj wrzątku: wysoka temperatura niepotrzebnie obciąża część składników. Kapsułki wygodnie przyjąć w trakcie posiłku, popijając wodą. Zaczynaj od najmniejszej porcji podanej przez producenta i zwiększaj ją stopniowo, obserwując reakcję żołądka. Trzymaj się zaleceń z etykiety, bo produkty różnią się koncentracją.
Po jakim czasie widać efekty stosowania macy?
Maca nie działa jak kawa. Osoby, które ją stosują, mówią zwykle o kilku tygodniach regularnego przyjmowania, najczęściej od trzech do ośmiu. Dlatego ma sens kupowanie opakowania, które wystarczy na dłużej niż tydzień. Pamiętaj też, że w Unii Europejskiej nie zatwierdzono dla macy żadnego oświadczenia zdrowotnego, więc żaden sklep nie może obiecać Ci konkretnego rezultatu. Nastaw się na obserwację własnej reakcji, a nie na z góry założony efekt.
Jak smakuje maca i z czym ją łączyć?
Smak bywa zaskoczeniem. Opisy w stylu „orzechowy i słodki” są mocno życzliwe: proszek ma wyraźnie ziemisty, lekko gorzkawy i cierpki posmak. Najmocniejszy jest w odmianie czarnej, najłagodniejszy w czerwonej i w wersji żelatynizowanej. Dobrze maskują go kakao, kawa, cynamon, masło orzechowe i banan. Jeśli po dwóch tygodniach nadal Ci przeszkadza, kapsułki są prostszym rozwiązaniem niż walka ze smakiem każdego ranka.
Kto powinien zachować ostrożność przy stosowaniu macy?
Producenci w Polsce zgodnie odradzają macę kobietom w ciąży i karmiącym piersią oraz dzieciom, ponieważ brakuje badań dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach. Surowy korzeń zawiera goitrogeny, czyli związki obecne we wszystkich warzywach kapustnych, dlatego osoby z chorobami tarczycy powinny skonsultować stosowanie z lekarzem. To samo dotyczy osób przyjmujących leki na stałe. Przy większych porcjach częstym skutkiem ubocznym są wzdęcia, zwykle po surowym proszku.
Co oznacza DER 10:1 na opakowaniu ekstraktu z macy?
DER to stosunek surowca do gotowego ekstraktu. DER 10:1 oznacza, że z dziesięciu części suszonego korzenia powstała jedna część ekstraktu. Kapsułka z 250 mg takiego ekstraktu odpowiada więc mniej więcej 2,5 g sproszkowanego korzenia. To jedyny sposób, by uczciwie porównać dwa produkty: bez podanego DER liczba miligramów nic nie mówi. Dlatego przy ekstraktach zawsze szukamy tej informacji na etykiecie, a produkty bez niej odpadają.
