Zielona herbata
Ekstrakt z liści zielonej herbaty (Camellia sinensis) w kapsułkach, tabletkach i proszku, także w wersjach bez kofeiny. Wyjaśniamy, co znaczy standaryzacja na EGCG, ile jej realnie potrzebujesz i kiedy przyjmować porcję.Czytaj dalej →
Filtry
Dostępność
Marka
Forma
Dieta
Cel
Cena
Ekstrakt z zielonej herbaty: katechiny, EGCG i standaryzacja
Camellia sinensis: liście, katechiny i kofeina
Zielona herbata to liście krzewu Camellia sinensis, które po zbiorze są tylko podsuszane, bez fermentacji. Dlatego zostają w nich katechiny: grupa polifenoli, czyli roślinnych związków zaliczanych do antyoksydantów. Najbardziej znana z nich to EGCG, czyli galusan epigalokatechiny. Filiżanka naparu dostarcza zwykle 50-100 mg EGCG i około 20-40 mg kofeiny. Kapsułka z ekstraktem daje tę samą ilość w powtarzalnej porcji, niezależnie od czasu i temperatury parzenia. To jeden z najczęściej wybieranych surowców w naszym dziale ziół i roślin.
Standaryzacja mówi więcej niż liczba miligramów ekstraktu
Na etykiecie liczą się dwie informacje: ile jest ekstraktu i na co jest standaryzowany. Standaryzacja oznacza, że producent bada surowiec i gwarantuje stałą zawartość składnika. 500 mg ekstraktu standaryzowanego na 50% EGCG to 250 mg EGCG. Ten sam gram surowca bez standaryzacji może dać wielokrotnie mniej. Porównuj więc produkty tak:
- ile miligramów EGCG lub polifenoli jest w porcji dziennej, a nie w kapsułce,
- ile kapsułek składa się na tę porcję,
- czy ekstrakt zawiera kofeinę, czy jest jej pozbawiony.
Kofeina to druga ważna rzecz. Pełny ekstrakt ma jej około 2%, więc kilka kapsułek dziennie może odpowiadać mocnej kawie. Wersje bez kofeiny zachowują katechiny i bywają wygodniejsze wieczorem. Jeśli zależy ci na spokojnym skupieniu bez pobudzenia, sensowniejszym wyborem jest L-teanina, aminokwas z tych samych liści.
Czego nie obiecujemy
Zielona herbata nie ma zatwierdzonych w Unii Europejskiej oświadczeń zdrowotnych. Dlatego nie napiszemy, że spala tłuszcz ani że oczyszcza organizm, choć takie hasła krążą po rynku. Pewnie wiemy natomiast, gdzie leży granica bezpieczeństwa: EFSA uznała, że porcja od 800 mg EGCG dziennie z suplementu może wiązać się z ryzykiem dla wątroby, a przepisy wymagają, by dzienna porcja zawierała mniej niż 800 mg EGCG. Typowe produkty dostarczają 100-300 mg EGCG.
Jak wybieramy ekstrakty z zielonej herbaty
Patrzymy na trzy rzeczy: formę, dawkę i sensowne połączenia. Prowadzimy ekstrakty standaryzowane, bo tylko wtedy wiesz, ile katechin dostajesz. Trzymamy się porcji poniżej 800 mg EGCG i celowo mamy w ofercie warianty bez kofeiny, bo nie każdy chce dodatkowego pobudzenia. Wieloskładnikowe "spalacze" z kilkoma stymulantami odpuszczamy: nie da się w nich ocenić, co właściwie robi robotę. Kupujemy bezpośrednio od marek, każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu do spraw zgodności, a partie sprawdzamy sami i w niezależnych laboratoriach. Chcesz szczegółów, zobacz, jak wybieramy marki.
Komu ten wybór służy
Po ekstrakt sięgają najczęściej osoby, które chcą stałej porcji katechin bez wypijania kilku filiżanek dziennie, oraz te, którym nie smakuje napar. Jeśli pijesz 3-4 filiżanki zielonej herbaty, dostarczasz już zauważalną ilość EGCG, a kapsułka niewiele tu zmieni. Praktyczna zasada jest prosta: wybierz jeden produkt z zieloną herbatą i przyjmuj go z posiłkiem, a nie na czczo. Warto też wiedzieć, że katechiny i taniny wiążą żelazo z posiłku, dlatego suplement z żelazem lepiej przyjąć w innej porze dnia. Zielona herbata dobrze wpisuje się w szerszą grupę roślinnych antyoksydantów, po które sięga się długoterminowo, a nie na tydzień.
Często zadawane pytania
Czym jest Camellia sinensis i czym różni się od zwykłej herbaty?
Camellia sinensis to jeden krzew, z którego powstają wszystkie klasyczne herbaty: zielona, biała, oolong i czarna. Różnica leży w obróbce liści. Zielona herbata jest po zbiorze tylko krótko podgrzewana i suszona, bez fermentacji. Dzięki temu zachowuje więcej katechin, czyli polifenoli, wśród których najwięcej jest EGCG. Czarna herbata przechodzi utlenianie, więc jej profil związków wygląda inaczej. Suplementy w tej kategorii pochodzą z liści zielonych.
Ekstrakt w kapsułkach czy napar: co daje więcej katechin?
Napar dostarcza zwykle 50-100 mg EGCG na filiżankę, ale ilość zależy od jakości liści, temperatury wody i czasu parzenia. Za każdym razem wychodzi trochę inaczej. Ekstrakt standaryzowany daje z góry znaną liczbę miligramów w porcji, dlatego łatwiej go dawkować i porównywać. Napar wygrywa jednak w codziennym rytuale i ma mniej kofeiny na porcję. Jeśli pijesz kilka filiżanek dziennie, kapsułka dodaje niewiele.
Jaką formę ekstraktu z zielonej herbaty wybrać?
Wybór zależy od tego, czy chcesz kofeinę i jak precyzyjnie chcesz dawkować.
| Forma | Co dostajesz | Dla kogo |
|---|---|---|
| Kapsułki standaryzowane | Znana ilość EGCG | Codzienne, powtarzalne stosowanie |
| Ekstrakt bez kofeiny | Katechiny bez pobudzenia | Wrażliwi na kofeinę, wieczór |
| Proszek | Elastyczna porcja | Shake i napoje |
| Sproszkowane liście, matcha | Cały liść, mniej skoncentrowany | Kto woli formę zbliżoną do naparu |
Przy kapsułkach sprawdź procent standaryzacji, bo on decyduje o zawartości EGCG.
Kiedy i jak przyjmować ekstrakt z zielonej herbaty?
Producenci zalecają przyjmowanie porcji z posiłkiem i wyraźnie odradzają stosowanie na czczo. Powód jest praktyczny: skoncentrowane katechiny na pusty żołądek bywają gorzej tolerowane. Drugie zalecenie z etykiet: nie łącz w jednym dniu kilku produktów z zieloną herbatą, bo porcje EGCG się sumują. Jeśli ekstrakt zawiera kofeinę, przyjmuj go raczej w pierwszej połowie dnia. Efektów nie oceniaj po tygodniu, daj sobie dwa do trzech miesięcy regularnego stosowania.
Ile EGCG dziennie uznaje się za bezpieczne?
EFSA oceniła katechiny z zielonej herbaty w 2018 roku. Poniżej najważniejsze liczby z tej oceny.
| Źródło | Dzienna ilość EGCG |
|---|---|
| Napar, spożycie średnie | 90-300 mg |
| Napar, spożycie wysokie | do 866 mg |
| Suplementy, zakres rynkowy | 5-1000 mg |
| Poziom powiązany z ryzykiem dla wątroby | od 800 mg |
Źródło: EFSA
EFSA nie ustaliła jednej dawki uznanej za bezpieczną, dlatego prawo UE wymaga, by dzienna porcja zawierała mniej niż 800 mg EGCG.
Czy zielona herbata utrudnia wchłanianie żelaza?
Tak, katechiny i taniny wiążą żelazo w przewodzie pokarmowym i zmniejszają jego wchłanianie z posiłku. Dotyczy to zarówno naparu, jak i ekstraktu. Przy zróżnicowanej diecie nie jest to problem, ale przy niskim poziomie żelaza warto rozdzielić te dwie rzeczy w czasie: preparat z żelazem przyjmij w innej porze dnia niż zieloną herbatę, najlepiej z odstępem około dwóch godzin.
Kto nie powinien stosować suplementów z ekstraktem z zielonej herbaty?
Etykiety w Unii Europejskiej są tu jednoznaczne: produkty z ekstraktem zielonej herbaty nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży do 18 lat ani dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ostrożność zalecana jest też przy chorobach wątroby oraz przy przyjmowaniu leków, w tym leków wpływających na krzepnięcie krwi, bo katechiny mogą zmieniać ich metabolizm. Jeśli bierzesz leki na stałe, skonsultuj stosowanie ekstraktu z lekarzem lub farmaceutą. Sam napar podlega łagodniejszym zaleceniom.
Czym różnią się EGCG, kofeina i L-teanina z tych samych liści?
To trzy różne związki o trzech różnych zastosowaniach. EGCG jest katechiną i to na nią standaryzuje się ekstrakty. Kofeina, w herbacie nazywana teiną, odpowiada za pobudzenie i stanowi około 2% pełnego ekstraktu. L-teanina jest wolnym aminokwasem, najwięcej jest jej w matchy, i wybiera się ją raczej dla spokojnego skupienia niż dla katechin. Dlatego ekstrakt bez kofeiny nie jest gorszy, po prostu odpowiada na inną potrzebę.










