Ciąża i płodność
Suplementy dla kobiet planujących ciążę i w ciąży: foliany, jod, witamina D3 i DHA. Wyjaśniamy, czym różni się kwas foliowy od aktywnego 5-MTHF, kiedy zaczynać i na co uważać przy żelazie i witaminie A.Czytaj dalej →
Filtry
Dostępność
Marka
Forma
Dieta
Cel
Cena
Co warto suplementować przy staraniach o dziecko i w ciąży
Starania o dziecko i ciąża to jeden z niewielu okresów, w których suplementacja ma spisane, konkretne wytyczne. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników wskazuje cztery stałe składniki: foliany, jod, witaminę D3 i DHA. Żelazo dochodzi dopiero wtedy, gdy uzasadnia to wynik badania krwi. Tę kolekcję ułożyliśmy wokół tych składników, a nie wokół hasła „kompleks dla przyszłej mamy”.
Forma folianów jest tu ważniejsza niż długość składu
Kwas foliowy to forma syntetyczna, którą organizm musi jeszcze przekształcić. 5-MTHF, czyli metylofolian, jest już formą aktywną i tej przemiany nie wymaga. Dlatego produkty z kwasem foliowym i folianami występują u nas w obu wersjach, a część kobiet świadomie wybiera 5-MTHF, na przykład przy wariancie genu MTHFR. Eksperci zalecają dziś łączenie folianów z witaminą B12 w formie metylokobalaminy, witaminą B6 jako fosforanem pirydoksalu oraz choliną, bo składniki te pracują w tym samym szlaku metylacji.
Przy DHA liczy się dawka i czystość oleju
Na etykiecie łatwo pomylić sumę kwasów omega-3 z zawartością samego DHA. To dwie różne liczby, a zalecenia mówią właśnie o DHA. Spożywanie DHA przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój mózgu u płodu i niemowląt karmionych piersią. Wybieraj Omega-3 z jasno podaną porcją DHA i informacją o oczyszczaniu oleju z rtęci i dioksyn. Olej z alg jest roślinną alternatywą dla oleju rybiego. Tranu nie polecamy jako źródła DHA w ciąży, bo zawiera retinol, czyli aktywną witaminę A.
Jod, witamina D3 i żelazo mają trzy różne logiki dawkowania
Jod suplementuje się rutynowo, bo prostym badaniem trudno ocenić jego poziom. Przyczynia się do prawidłowej produkcji hormonów tarczycy. Witaminę D3 przyjmuje się przez cały rok, także latem, i najlepiej wchłania się z posiłkiem zawierającym tłuszcz. Żelazo działa odwrotnie: nie jest składnikiem „dla każdej ciężarnej”. Zalecenia wiążą je z wynikiem hemoglobiny, dlatego wiele nowszych preparatów prenatalnych świadomie go nie zawiera. To celowa decyzja producenta, nie brak w składzie.
Jak wybieramy produkty do tej kolekcji
Patrzymy na trzy rzeczy: formę składnika, dawkę i sens połączenia. Wpuszczamy preparaty, w których dawka folianów, jodu i DHA jest podana jednoznacznie i mieści się w polskich zaleceniach. Odpuszczamy formuły z wysokimi dawkami retinolu oraz mieszanki, w których żelazo pojawia się „na wszelki wypadek”. Kupujemy bezpośrednio od marek, bez pośredników, a każdy produkt przechodzi przez nasz zespół compliance, zanim trafi na stronę. Sami testujemy produkty, a niezależne laboratoria wyrywkowo sprawdzają partie. Jeśli chcesz poznać całą procedurę, zobacz, jak wybieramy marki.
Dla kogo jest ta kolekcja
Znajdziesz tu wsparcie na trzy etapy: okres przed poczęciem, ciążę i połóg. Formy podania celowo się różnią, bo w pierwszym trymestrze nudności potrafią utrudnić przełykanie dużych kapsułek:
- tabletki i kapsułki z folianami w porcji dobowej
- kapsułki miękkie i płyny z DHA
- krople z witaminą D3, gdy chcesz dozować dokładnie
- saszetki z proszkiem, gdy tabletki są problemem
Suplementacja nie zastąpi diety ani opieki lekarza prowadzącego. Wyrównanie niedoboru folianów zajmuje od kilku tygodni do kilku miesięcy, dlatego warto zacząć przed poczęciem, a nie po dwóch kreskach. W ciąży pilnuje się też górnych limitów: nadmiaru witaminy A w formie retinolu przyszłe mamy powinny unikać, podobnie jak wątróbki. Ten cel należy do filaru BEAUTY + BALANCE, gdzie zebraliśmy także tematy hormonalne i pielęgnacyjne.
Często zadawane pytania
Kiedy zacząć suplementację, jeśli planuję ciążę?
Najlepiej przed poczęciem. Cewa nerwowa zamyka się około czwartego tygodnia ciąży, czyli często wtedy, gdy kobieta jeszcze nie wie, że jest w ciąży. Dodatkowo wyrównanie niedoboru folianów zajmuje od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od jego głębokości. Dlatego polskie zalecenia mówią o suplementacji folianów u wszystkich kobiet w wieku prokreacyjnym, a nie tylko po pozytywnym teście. Jod i witaminę D3 również włącza się już w okresie przedkoncepcyjnym.
Co dokładnie zaleca się suplementować przed ciążą i w ciąży?
Podstawę stanowią foliany, jod, witamina D3 i DHA. Żelazo jest składnikiem warunkowym. Poniżej zalecenia dla populacji Polski, podane jako dane referencyjne, nie jako porada dla konkretnej osoby. Osobne suplementy z jodem wybiera się wtedy, gdy preparat wieloskładnikowy go nie zawiera.
| Składnik | Zalecenie dzienne |
|---|---|
| Foliany, wiek prokreacyjny | 0,4 mg |
| Foliany, I trymestr | 0,4 do 0,8 mg |
| Foliany, po 12. tygodniu i laktacja | 0,6 do 0,8 mg |
| Witamina D3 | 2000 IU (50 µg) |
| DHA | od 200 mg |
| Jod | suplementacja rutynowa |
| Żelazo | przy niedokrwistości, po badaniu |
Kwas foliowy czy 5-MTHF: którą formę wybrać?
Oba warianty dostarczają folianów, różnią się drogą, jaką musi przejść organizm. Uzupełniające spożycie kwasu foliowego zwiększa poziom folianów u matki, a ich niski poziom jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu. 5-MTHF pomija etap przemiany, dlatego bywa wybierany przy wariancie genu MTHFR.
| Forma | Czym jest | Dla kogo |
|---|---|---|
| Kwas foliowy | forma syntetyczna, wymaga przemiany | wybór standardowy |
| 5-MTHF, metylofolian | forma aktywna | wariant MTHFR, słabsza przemiana |
| Formuły łączone | kwas foliowy plus 5-MTHF | gdy nie wiesz, którą wybrać |
Forma aktywna jest zwykle droższa. Płacisz za mniejszą zależność od własnej przemiany, nie za wyższą dawkę.
Czy jeden preparat prenatalny wystarczy?
Czasem tak, często nie. Część preparatów wieloskładnikowych zawiera foliany, jod i witaminę D3, ale ma zbyt mało DHA albo nie ma go wcale, bo olej zajmuje w kapsułce dużo miejsca. Dlatego wiele marek sprzedaje zestaw dwuczęściowy: kapsułkę z witaminami i osobną kapsułkę z DHA. Sprawdź na etykiecie zawartość samego DHA w porcji dobowej. Jeśli jej nie ma, dokup osobny produkt z omega-3.
Czy w ciąży trzeba przyjmować żelazo?
Nie automatycznie. Polskie zalecenia wiążą suplementację żelaza z wynikiem badania krwi, a nie z samym faktem ciąży. Dlatego część nowszych preparatów prenatalnych świadomie nie zawiera żelaza, a producent oferuje je osobno. Żelazo przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Osobne produkty z żelazem przyjmuje się zwykle rano, na czczo, z odstępem od kawy, herbaty i nabiału, bo utrudniają one wchłanianie.
Czy witamina A i tran są bezpieczne w ciąży?
Witamina A jest potrzebna, ale w ciąży pilnuje się jej górnych limitów. Nadmiaru retinolu, czyli aktywnej formy witaminy A, przyszłe mamy powinny unikać, podobnie jak wątróbki. Tran to olej z wątroby dorsza i zawiera retinol, dlatego nie polecamy go jako źródła DHA w ciąży. Zamiast tego wybieraj oczyszczony olej rybi lub olej z alg z podaną zawartością DHA. W multiwitaminie sprawdź, czy witamina A występuje jako beta-karoten.
Czy partner też powinien coś przyjmować przy staraniach?
Warto, jeśli jego dieta jest jednostronna. Selen przyczynia się do prawidłowej spermatogenezy, a cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowej płodności i prawidłowych funkcji reprodukcyjnych. To konkretne, zatwierdzone role tych składników, nie obietnica szybszego poczęcia. Nie potrzeba tu preparatu prenatalnego. Zwykle wystarczy uzupełnienie tego, czego rzeczywiście brakuje. Efektów nie zobaczysz od razu, bo cykl powstawania plemników trwa około trzech miesięcy.
Co zmienia się w suplementacji po porodzie i w czasie karmienia?
Zapotrzebowanie nie spada, tylko przesuwa się. Foliany utrzymuje się w dawce 0,6 do 0,8 mg dziennie, jod i witaminę D3 kontynuuje się, a DHA nadal ma znaczenie, bo przechodzi do mleka. Spożywanie DHA przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój mózgu u niemowląt karmionych piersią. W praktyce wiele kobiet po prostu przechodzi z preparatu na I trymestr na wersję oznaczoną jako laktacyjna. Produkty na ten etap zebraliśmy w kolekcji wsparcie w okresie laktacji.
