Krzem
Krzem w kapsułkach, tabletkach, płynie i proszku: od ekstraktu z pędów bambusa po krzem organiczny MMST. Wyjaśniamy, czym różnią się te formy, na co patrzeć na etykiecie i jak długo warto stosować preparat.Czytaj dalej →
Filtry
Dostępność
Marka
Forma
Dieta
Cel
Cena
Krzem organiczny, bambus i MMST: czym różnią się formy krzemu
Krzem jest pierwiastkiem śladowym tkanki łącznej
Krzem występuje w organizmie w niewielkich ilościach. Najwięcej znajdziemy go w tkance łącznej, włosach i paznokciach. W diecie dostarczają go pełne ziarno, owies, jęczmień, warzywa korzeniowe, orzechy i część wód mineralnych. Zawartość krzemu w tkankach spada z wiekiem, dlatego po suplementy sięgają zwykle osoby starsze oraz te, które jedzą mało produktów roślinnych. Powiedzmy to jasno: dla krzemu nie ma w Unii Europejskiej zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego. Dlatego na tej stronie rozmawiamy o formach, składzie i etykiecie, nie o obietnicach. Szerszy wybór składników mineralnych znajdziesz w kategorii minerały.
Forma decyduje o tym, ile krzemu się wchłonie
Napis „krzem organiczny” na opakowaniu nie mówi jeszcze wszystkiego. Liczy się konkretna forma i to, czy producent ją podaje:
- Ekstrakt z pędów bambusa: roślinne źródło krzemionki, zwykle standaryzowane na około 70 procent krzemionki. Najczęstszy wybór w kapsułkach.
- Skrzyp polny: tradycyjny surowiec, ale krzemionka z niego rozpuszcza się trudniej niż z bambusa.
- MMST, czyli monometylosilanetriol: rozpuszczalny w wodzie krzem organiczny w płynie, wygodny do dawkowania kroplami.
- Kwas ortokrzemowy stabilizowany, na przykład choliną lub waniliną: rozpuszczalna forma, która nie łączy się w większe, słabiej wchłaniane cząsteczki.
- Dwutlenek krzemu (E551): nierozpuszczalny. W tabletkach pełni głównie rolę substancji przeciwzbrylającej.
Jak wybieramy krzem do naszej oferty
Patrzymy na trzy rzeczy: formę krzemu, ilość w porcji dziennej i sens połączeń. Do oferty bierzemy preparaty, w których producent jasno pisze, skąd pochodzi krzem: standaryzowany ekstrakt z bambusa, MMST w płynie albo stabilizowany kwas ortokrzemowy. Odrzucamy produkty, w których jedynym źródłem krzemu jest dwutlenek krzemu użyty jako substancja przeciwzbrylająca, bo wchłania się on bardzo słabo. Kupujemy bezpośrednio od marek, a każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu compliance. Część partii sprawdzamy sami i w niezależnych laboratoriach. Możesz też zobaczyć, jak wybieramy marki.
Dla kogo krzem ma sens i czego można się spodziewać
Po krzem sięgają najczęściej osoby, które dbają o kondycję skóry, włosów i paznokci, seniorzy oraz osoby na jednostronnej diecie. Warto mieć realne oczekiwania. Paznokieć u ręki odrasta pół roku, a włos rośnie około centymetra na miesiąc. Efekty ocenia się więc po dwóch, trzech miesiącach regularnego stosowania, nie po dwóch tygodniach. Krzem nie zastępuje diety, uzupełnia ją.
Wiele preparatów łączy krzem z innymi składnikami, i tu warto czytać etykietę do końca. Jeśli szukasz składu z zatwierdzonym oświadczeniem, poszukaj formuły z cynkiem: cynk pomaga zachować zdrowe włosy, skórę i paznokcie. W polskich produktach popularne są też zestawy krzemu z borem i jodem. Sprawdź wtedy, ile jodu jest w porcji dziennej i czy nie powielasz go z multiwitaminy. Formy płynne wybierają osoby, które nie lubią połykać kapsułek, a proszek pasuje tym, którzy dodają suplement do napoju. Postać nie zmienia samego pierwiastka, zmienia wygodę codziennego stosowania, a to ona decyduje, czy wytrzymasz z kuracją do końca.
Często zadawane pytania
Czym jest krzem i dlaczego ludzie kupują suplementy z krzemem?
Krzem to pierwiastek śladowy, drugi najczęstszy pierwiastek w skorupie ziemskiej. W organizmie występuje w małych ilościach, głównie w tkance łącznej, włosach i paznokciach. Do diety trafia z pełnego ziarna, warzyw korzeniowych, orzechów i niektórych wód mineralnych.
Ponieważ jego zawartość w tkankach maleje z wiekiem, po suplementy sięgają zwykle osoby starsze oraz te, które jedzą mało produktów roślinnych. Warto wiedzieć, że dla samego krzemu nie ma zatwierdzonego w Unii Europejskiej oświadczenia zdrowotnego, więc traktuj go jako uzupełnienie diety.
Jaką formę krzemu wybrać?
Zacznij od pytania, czy forma jest rozpuszczalna w wodzie. To ona decyduje o wchłanianiu, a nie liczba miligramów na opakowaniu.
| Forma | Rozpuszczalna w wodzie | Dla kogo |
|---|---|---|
| MMST w płynie | Tak | Dawkowanie kroplami |
| Stabilizowany kwas ortokrzemowy | Tak | Prosty, jednoskładnikowy skład |
| Ekstrakt z bambusa | Częściowo | Kapsułki roślinne |
| Skrzyp polny | Słabo | Preparaty ziołowe |
| Dwutlenek krzemu | Nie | Głównie rola technologiczna |
Jeśli krzem pochodzi tylko z dwutlenku krzemu, wybierz inny produkt.
Ile krzemu dziennie i jak długo go stosować?
Polskie normy żywienia nie ustalają zapotrzebowania na krzem, dlatego podstawą jest zalecana porcja dzienna z etykiety. Nie przekraczaj jej i nie łącz kilku preparatów z tym samym składnikiem bez policzenia sumy.
Dla stabilizowanego kwasu ortokrzemowego i dla MMST EFSA oceniła jako bezpieczne dodatkowe spożycie na poziomie około 10 mg krzemu na dobę. Typowa kuracja trwa od dwóch do trzech miesięcy, bo tyle potrzebują odrastające włosy i paznokcie. Przy dłuższym stosowaniu skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Krzem z bambusa czy ze skrzypu polnego?
Bambus jest bardziej skoncentrowanym źródłem. Ekstrakty z jego pędów standaryzuje się zwykle na około 70 procent krzemionki, więc łatwo policzysz, ile krzemu jest w porcji. Skrzyp polny zawiera mniej krzemionki i słabiej się ona rozpuszcza, ale wnosi też inne związki roślinne, na przykład flawonoidy.
Praktyczna rada: jeśli chcesz przede wszystkim krzemu, wybierz standaryzowany bambus. Jeśli szukasz preparatu ziołowego o szerszym działaniu roślinnym, skrzyp ma sens. Zawsze sprawdź, czy standaryzacja jest podana na etykiecie.
Które źródła krzemu są dopuszczone w suplementach w Unii Europejskiej?
Lista jest zamknięta i warto ją znać, bo od razu widać, czy skład jest zgodny z przepisami.
| Źródło krzemu | Status | Uwaga |
|---|---|---|
| Kwas ortokrzemowy stabilizowany choliną | Dopuszczony | Forma rozpuszczalna |
| Monometylosilanetriol (MMST) | Dopuszczony | Krzem organiczny w płynie |
| Dwutlenek krzemu | Dopuszczony | Słabe wchłanianie |
| Kwas krzemowy w postaci żelu | Dopuszczony | Postać żelowa |
| Kompleks z waniliną (OSA-VC) | Nowa żywność | Tylko dla dorosłych |
Źródło: EFSA
Czy krzem naprawdę wzmacnia włosy i paznokcie?
Tu jesteśmy szczerzy: dla krzemu nie ma zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego, więc nie wolno nam i nie chcemy obiecywać mocniejszych włosów. Krzem jest naturalnie obecny w tkance łącznej, włosach i paznokciach, i po to sięgają po niego kupujący.
Jeśli zależy ci na składniku z potwierdzonym działaniem w tym obszarze, wybierz produkt z cynkiem. Cynk pomaga zachować zdrowe włosy, skórę i paznokcie. Krzem może być wtedy uzupełnieniem takiej formuły, a nie jej jedynym filarem.
Z czym łączyć krzem, a na co uważać w składzie?
Na polskim rynku popularne są zestawy krzemu z borem i jodem. Sprawdź w nich zawartość jodu w porcji dziennej, bo łatwo powielić go z multiwitaminy. Jeśli szukasz samego pierwiastka wspierającego gospodarkę mineralną, osobne preparaty z borem dają większą kontrolę nad dawką.
Krzem bywa też łączony z witaminą C, biotyną lub kolagenem. Zasada jest prosta: im więcej składników, tym uważniej czytaj ilości, żeby nie płacić za symboliczne dodatki.
Kto powinien zachować ostrożność przy suplementacji krzemem?
Kobiety w ciąży i karmiące powinny omówić suplementację z lekarzem, bo danych o stosowaniu krzemu w tej grupie jest zbyt mało. To samo dotyczy dzieci: kompleks kwasu ortokrzemowego z waniliną oceniono wyłącznie dla osób dorosłych.
Ostrożność zalecana jest również osobom z chorobami nerek lub kamicą oraz tym, które przyjmują leki na stałe. Nie zwiększaj samodzielnie porcji i odstaw produkt przy nadwrażliwości na którykolwiek składnik. Suplement nie zastępuje zbilansowanej diety ani leczenia.
