L-tyrozyna

L-tyrozyna to aminokwas, czyli jeden z elementów, z których zbudowane są białka. Organizm wytwarza ją sam z fenyloalaniny, innego aminokwasu z pożywienia. Dlatego mówi się o aminokwasie względnie endogennym: przy zróżnicowanej diecie zwykle nie brakuje jej w organizmie. Najwięcej tyrozyny dostarczają sery dojrzewające, mięso, ryby, jaja, soja, orzechy i pestki dyni.

W ciele tyrozyna pełni rolę surowca. Z niej powstają katecholaminy: dopamina, noradrenalina i adrenalina. Jest też punktem wyjścia dla hormonów tarczycy i melaniny, czyli barwnika skóry. Właśnie dlatego najczęściej sięgają po nią osoby przed egzaminem, prezentacją albo mocnym treningiem. Inne opcje na wymagające dni znajdziesz w kategorii pamięć i koncentracja.

Wolna L-tyrozyna i N-acetylo-L-tyrozyna to nie to samo

Na rynku spotkasz dwie formy. Wolna L-tyrozyna (free form) to czysty aminokwas w kapsułkach lub proszku. Jest najlepiej przebadana i to ona pojawia się w badaniach nad stresem i wysiłkiem. N-acetylo-L-tyrozyna (NALT) lepiej rozpuszcza się w wodzie, ale dane o jej wykorzystaniu przez organizm są ograniczone: w jednym badaniu nie podniosła poziomu tyrozyny we krwi. Dlatego traktujemy NALT jako rozwiązanie dla płynów i gotowych formuł, a nie jako mocniejszą wersję.

Proszek daje swobodę: łatwo odmierzysz 500 mg albo 2 g i rozpuścisz w wodzie. Kapsułki wygrywają w podróży i przy stałej porcji. L-tyrozyna konkuruje o wchłanianie z aminokwasami z posiłku, dlatego przyjmuje się ją zwykle między posiłkami lub 30 do 60 minut przed wysiłkiem. W gotowych formułach bywa łączona z L-teaniną, kofeiną albo tauryną.

Jak wybieramy produkty z L-tyrozyną

Patrzymy na trzy rzeczy: formę, porcję i sens połączeń. Stawiamy na wolną L-tyrozynę, bo ma najwięcej danych, a porcje od 500 do 1000 mg pozwalają zacząć niżej i spokojnie dobrać ilość. W formułach złożonych sprawdzamy, czy tyrozyny jest w nich tyle, ile faktycznie badano, a nie tylko czy widnieje na etykiecie. Krótkie składy cenimy wyżej niż długie listy wypełniaczy. Kupujemy wprost od marek, każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu compliance, a partie sprawdzamy sami i w niezależnych laboratoriach. Więcej szczegółów: zobacz, jak selekcjonujemy marki.

Dla kogo L-tyrozyna ma sens

Bądźmy szczerzy: dla L-tyrozyny nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych europejskiego urzędu ds. bezpieczeństwa żywności (EFSA). Nie obiecujemy więc konkretnych efektów. To, co wiemy: badania dotyczą krótkiego stosowania pojedynczych porcji w sytuacjach dużego obciążenia, a nie miesięcy codziennego przyjmowania. Dlatego większość osób używa jej doraźnie, a nie na stałe.

• Dni z dużym obciążeniem: egzamin, wystąpienie, nocna zmiana.
• Okolice treningu: zwykle 30 do 60 minut przed, na czczo lub między posiłkami.
• Diety roślinne z niską podażą białka: tyrozyny jest w nich mniej niż w diecie z nabiałem i mięsem.

Jeśli szukasz aminokwasów do stałego stosowania, przejrzyj całą kategorię aminokwasów, bo tam znajdziesz formy przeznaczone do dłuższej suplementacji. L-tyrozyna jest dobrze tolerowana w rozsądnych porcjach. Zbyt duże dawki mogą powodować nudności, ból głowy, zgagę lub nadmierne pobudzenie. Producenci nie zalecają jej kobietom w ciąży i karmiącym piersią ani dzieciom. Ostrożność jest potrzebna przy nadczynności tarczycy i migrenach, a przy lekach na tarczycę, inhibitorach MAO oraz lewodopie najpierw porozmawiaj z lekarzem.