Selen

Selen to pierwiastek śladowy. Organizm potrzebuje go w mikrogramach i nie potrafi go sam wytworzyć. Musisz dostarczyć go z jedzeniem albo z suplementem. Ile selenu jest w roślinach, zależy od gleby, na której rosły. Gleby w Europie Środkowej są w selen dość ubogie, więc krajowe zboża i warzywa dostarczają go mniej niż uprawy z regionów bogatych w ten pierwiastek. Dieta z rybami, jajami i orzechami brazylijskimi pokrywa zapotrzebowanie łatwiej.

W ciele selen jest częścią białek zwanych selenoproteinami: to enzymy, które biorą udział w ochronie komórek i w przetwarzaniu hormonów tarczycy. Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Pomaga też zachować zdrowe włosy i paznokcie. To wszystkie zatwierdzone stwierdzenia, jakie możemy tu podać, i dlatego nie znajdziesz u nas obietnic, które krążą po forach. Selen jest jednym z pierwiastków w naszym asortymencie minerałów i pierwiastków śladowych.

Forma decyduje o przyswajaniu

Na etykiecie spotkasz dwie grupy związków. Formy organiczne, czyli L-selenometionina, selenocysteina i drożdże wzbogacone w selen, wchłaniają się w jelicie znacznie lepiej niż formy nieorganiczne. Najczęstsza forma nieorganiczna to selenian(IV) sodu. Formy organiczne łatwiej też odkładają się w tkankach, więc szybciej uzupełniają braki. Ta sama cecha ma jednak drugą stronę: przy długim stosowaniu wysokich dawek łatwiej je przedawkować. Przy selenie dawka i czas mają większe znaczenie niż przy większości minerałów.

Typowa dieta w Polsce dostarcza około 40 µg selenu na dobę, a norma dla dorosłych to 55 µg. Suplementy zawierają zwykle od 55 do 200 µg w porcji. Dawka 200 µg nie jest mocniejszą wersją setki, to inny scenariusz: bliżej górnej granicy bezpiecznego spożycia. Jeśli bierzesz multiwitaminę, zsumuj dawki, bo selen jest w niej niemal zawsze.

Jak dobieramy selen do oferty

Patrzymy na trzy rzeczy: formę, dawkę i sens połączenia. Najczęściej wybieramy formy organiczne, bo lepiej się wchłaniają. Selenian sodu zostawiamy w ofercie świadomie: przy krótkiej suplementacji i w formułach wieloskładnikowych jest wystarczający i tańszy. Nie wprowadzamy porcji powyżej 200 µg, bo górna granica bezpiecznego spożycia dla dorosłych to 255 µg na dobę. Kupujemy bezpośrednio od marek, każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu compliance, a partie sprawdzamy sami i w niezależnych laboratoriach. Zobacz, jak wybieramy marki i produkty.

Dla kogo selen ma sens

Selen rozważają najczęściej osoby, które jedzą mało ryb, jaj i mięsa, oraz osoby po konsultacji z lekarzem w sprawie tarczycy. Weganie i weganki mają zwykle niższą podaż, bo rośliny z ubogiej gleby dostarczają go mało. Jeśli nie masz powodu, żeby podejrzewać niedobór, warto najpierw sprawdzić poziom selenu we krwi. To rzadka sytuacja, w której więcej nie znaczy lepiej.

W praktyce selen bywa łączony z innymi składnikami. Producenci najczęściej dodają go do formuł z jodem, bo oba pierwiastki mają własne, oddzielne funkcje w organizmie. Podobnie działa połączenie z cynkiem lub witaminą E w preparatach na włosy i paznokcie. Zamiast łączyć kilka produktów na raz, sprawdź składy i wybierz jeden, który pokrywa to, czego naprawdę brakuje w Twojej diecie.