Kakao
Surowe kakao w proszku, kruszone nibsy i pasta ceremonialna z nieprażonych ziaren kakaowca. Wyjaśniamy, czym te formy się różnią, ile kakao mieści porcja i jak łączyć je z innymi składnikami.Czytaj dalej →
Filtry
Dostępność
Marka
Forma
Dieta
Cel
Cena
Surowe kakao w proszku, nibsy i pasta ceremonialna: co je różni
Kakao powstaje z ziaren drzewa Theobroma cacao. Po zbiorze ziarna fermentują i schną, a dopiero potem są przetwarzane. To, co dzieje się na tym etapie, decyduje o smaku, rozpuszczalności i zawartości flawanoli, czyli roślinnych związków z grupy polifenoli.
Prażone, surowe i alkalizowane kakao to trzy różne produkty
Klasyczne kakao ze sklepowej półki jest prażone, a często też alkalizowane. Alkalizacja to obróbka zasadą: proszek staje się ciemniejszy, łagodniejszy i lepiej się rozpuszcza, ale traci część flawanoli. Surowe kakao pomija ten krok. Część dostawców miele ziarna kriogenicznie, czyli po głębokim zamrożeniu, żeby proszek nie nagrzał się w młynie. Różnicę czujesz od pierwszego łyku: surowe kakao jest bardziej kwaśne i zostawia osad na dnie kubka.
Proszek, nibsy i pasta różnią się głównie tłuszczem
Kakao odtłuszczone zawiera niewiele masła kakaowego, nieodtłuszczone zachowuje jego dużą część, a pasta ceremonialna to całe zmielone ziarno. Dlatego porcje są tak różne. Łyżeczka proszku do owsianki to zupełnie inna ilość niż kubek pasty rozpuszczonej w gorącej wodzie. Nibsy, czyli kruszone ziarna, jesz na chrupko, bez rozpuszczania.
Kakao pobudza łagodnie, ale realnie
Odpowiada za to teobromina, alkaloid pokrewny kofeinie. W ziarnie kakaowca stanowi ona około 1 do 2 procent masy, do tego dochodzi niewielka ilość samej kofeiny. Działa spokojniej i dłużej niż kawa, dlatego wieczorem warto zmniejszyć porcję. Jeśli reagujesz mocno na kawę, zacznij od jednej łyżeczki i obserwuj siebie przez kilka dni. Kakao dostarcza też magnezu i żelaza, ale porcja proszku uzupełnia dietę, a nie zastępuje dawki z kapsułki. Gdy zależy Ci na konkretnej ilości, sięgnij po osobny suplement z magnezem.
W mieszankach kakao dobrze łączy się ze składnikami o podobnym, korzennym profilu smaku. Najczęściej spotkasz je z cynamonem, wanilią i kardamonem albo z korzeniem maca w proszku, który ma karmelową nutę.
Wieczorne kubki bywają łączone z Ashwagandha. Taka mieszanka ma sens tylko wtedy, gdy producent podaje gramaturę dodatku na porcję. Bez tej liczby nie ocenisz, co pijesz.
Jak wybieramy kakao do naszej oferty
Patrzymy na trzy rzeczy: formę, ilość i sens połączenia. Wybieramy kakao nieodtłuszczone i niealkalizowane, bo zachowuje więcej flawanoli, oraz produkty z podanym pochodzeniem ziarna. Odmowa też jest wyborem: nie bierzemy słodzonych proszków instant, które z kakao mają wspólną głównie nazwę. Kupujemy bezpośrednio od marek, każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu compliance, a partie sprawdzamy sami i w niezależnych laboratoriach, między innymi pod kątem kadmu. Tak samo doradzilibyśmy własnej mamie: mniejsze opakowanie dobrego kakao zamiast kilograma taniego proszku. Możesz przeczytać, jak wybieramy marki.
Surowe kakao pasuje osobom, które lubią gorzki smak i chcą świadomie zastąpić słodzone napoje czekoladowe. Jeśli szukasz łagodnego, kremowego kakao dla dziecka, wybierz proszek nieodtłuszczony i mniejszą porcję. Smak surowego kakao bywa zaskakująco wytrawny, więc pierwszy kubek warto przygotować z mlekiem roślinnym i szczyptą cynamonu.
Często zadawane pytania
Czym surowe kakao różni się od zwykłego kakao w proszku?
Zwykłe kakao jest prażone, a bardzo często także alkalizowane, czyli traktowane zasadą. Dzięki temu łatwiej się rozpuszcza i ma łagodniejszy smak, ale traci część flawanoli. Surowe kakao powstaje z nieprażonych ziaren, czasem mielonych kriogenicznie, czyli po zamrożeniu, żeby proszek nie nagrzał się w młynie. W praktyce oznacza to bardziej kwaśny, wytrawny smak i wyraźniejszy aromat. Skład minerałów jest podobny, główna różnica dotyczy smaku i flawanoli.
Jakie kakao wybrać: proszek, nibsy czy pastę ceremonialną?
Wybór zależy od tego, jak chcesz je używać. Im więcej masła kakaowego w produkcie, tym bardziej sycący napój i tym mniejsza porcja wystarcza.
| Forma | Zawartość tłuszczu | Typowe użycie |
|---|---|---|
| Proszek odtłuszczony | niska | wypieki, koktajle |
| Proszek nieodtłuszczony | pełna | owsianka, kawa, napój |
| Nibsy, kruszone ziarna | pełna | chrupiąca posypka |
| Pasta ceremonialna | wysoka | gęsty napój na ciepło |
Na start najprościej sprawdza się proszek nieodtłuszczony.
Ile kakao dziennie zwykle się pije?
Producenci proszku najczęściej podają porcję rzędu jednej do dwóch łyżeczek dziennie. Zwolennicy kakao ceremonialnego piją znacznie więcej, bo pasta jest tłustsza i podaje się ją jako pełny napój. Sensowna zasada jest prosta: zacznij od najmniejszej porcji podanej na opakowaniu i zwiększaj ją tylko wtedy, gdy dobrze ją tolerujesz. Duże ilości kakao dziennie mogą u części osób powodować bóle głowy i niepokój z powodu teobrominy.
Czy kakao pobudza tak samo jak kawa?
Nie tak samo. Głównym alkaloidem kakao jest teobromina, a kofeiny jest w nim znacznie mniej niż w kawie. Teobromina działa łagodniej i dłużej, dlatego wiele osób opisuje efekt jako spokojną energię, a nie zryw. Nie znaczy to, że jest neutralna: wieczorna duża porcja może utrudnić zasypianie osobom wrażliwym. Jeśli szukasz wsparcia w ciągu dnia, zobacz też produkty na energię i witalność.
Czy kakao to dobre źródło magnezu i żelaza?
Kakao należy do produktów bogatych w magnez i żelazo, ale liczy się porcja. Magnez pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych, a żelazo przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Łyżeczka proszku dostarcza jednak tylko części dziennego zapotrzebowania, więc traktuj kakao jako dodatek do diety. Jeśli chcesz przyjmować określoną dawkę, wybierz suplement z podaną ilością składnika na kapsułkę i realnym planem stosowania.
Czy kakao mogą pić dzieci i kobiety w ciąży?
Kakao to zwykła żywność, więc niewielka porcja zazwyczaj nie budzi wątpliwości. Warto jednak pamiętać o kofeinie i teobrominie. EFSA ocenia, że dla kobiet w ciąży i karmiących bezpieczne jest spożycie do 200 mg kofeiny na dobę z wszystkich źródeł, więc kakao warto policzyć razem z kawą i herbatą. Dzieciom podawaj mniejsze porcje i raczej w pierwszej połowie dnia. Produkty łączone z ziołami i adaptogenami często mają własne ostrzeżenia na etykiecie, sprawdź je przed użyciem.
Dlaczego surowe kakao jest kwaśne i zostawia osad?
To naturalna cecha proszku niealkalizowanego. Alkalizacja podnosi pH, dzięki czemu kakao staje się łagodniejsze, ciemniejsze i lepiej łączy się z płynem. Bez tego kroku proszek pozostaje bardziej kwaśny, wolniej się rozpuszcza i może osadzać się na dnie kubka. Nie oznacza to złej partii. Pomaga rozmieszanie w małej ilości gorącego płynu na gęstą pastę, dopiero potem dolewa się resztę i można dodać szczyptę tłuszczu.
Czy w kakao znajduje się kadm i jakie limity obowiązują w Unii Europejskiej?
Kadm to metal obecny w glebie, który roślina kakaowa pobiera korzeniami. Dlatego Unia Europejska ustaliła maksymalne poziomy dla kakao i czekolady. Im więcej suchej masy kakaowej w produkcie, tym wyższy dopuszczalny poziom.
| Produkt | Maksymalny poziom kadmu |
|---|---|
| Kakao w proszku do sprzedaży konsumentowi | 0,60 mg/kg |
| Czekolada, co najmniej 50 % kakao | 0,80 mg/kg |
| Czekolada, od 30 do 50 % kakao | 0,30 mg/kg |
| Czekolada, poniżej 30 % kakao | 0,10 mg/kg |
Czy kakao ma zatwierdzone w Unii Europejskiej oświadczenie zdrowotne?
Tak, jedno i pod ścisłymi warunkami. Dotyczy ono flawanoli kakaowych i brzmi: flawanole kakaowe pomagają zachować elastyczność naczyń krwionośnych, co przyczynia się do prawidłowego przepływu krwi. Aby je stosować, produkt musi dostarczać 200 mg flawanoli kakaowych dziennie, co odpowiada około 2,5 g proszku o wysokiej zawartości flawanoli. Zwykłe surowe kakao nie deklaruje zawartości flawanoli, dlatego nie przypisujemy mu tego działania. Jeśli szukasz właśnie tego efektu, szukaj produktów z podaną ilością flawanoli na porcję.
