Soja

Soja (Glycine max) to roślina strączkowa, z której powstają trzy zupełnie różne suplementy: wyciąg standaryzowany na izoflawony, lecytyna sojowa i białko sojowe. Łączy je surowiec, dzieli wszystko inne: skład, dawkowanie i powód, dla którego ludzie po nie sięgają. Soję znajdziesz też obok innych wyciągów z roślin, ale to jeden z niewielu surowców, który występuje w tak odmiennych postaciach.

Izoflawony to co innego niż soja na talerzu

Izoflawony to związki roślinne o budowie zbliżonej do estrogenu, dlatego nazywa się je fitoestrogenami. Trzy główne to genisteina, daidzeina i glicyteina. W nasionach są związane z cukrem (glikozydy), a organizm musi je najpierw rozłożyć do postaci wolnej, czyli aglikonów. Dlatego na etykiecie liczy się nie procent standaryzacji, tylko liczba miligramów aglikonów izoflawonów w porcji dziennej.

Wyciąg opisany jako "40% izoflawonów" nic ci nie mówi, dopóki nie znasz masy porcji i przeliczenia na aglikony. Jeśli producent tego nie podaje, nie wiesz, ile faktycznie bierzesz. To pierwsza rzecz, którą sprawdzamy w każdym preparacie z soi.

Druga rzecz, o której mówi się rzadko: część daidzeiny bywa przekształcana przez bakterie jelitowe w związek zwany equolem. Nie każdy ma takie bakterie. Te same kapsułki mogą więc działać na dwie osoby zupełnie inaczej. To biologia, nie wada preparatu.

Lecytyna i białko sojowe mają inne zadania

• Lecytyna sojowa: źródło fosfolipidów i choliny, w granulacie lub kapsułkach. Osobną kategorię z preparatami z lecytyną prowadzimy oddzielnie.
• Białko sojowe: proszek z pełnym profilem aminokwasów, roślinna alternatywa dla serwatki.
• Wyciąg z izoflawonami: skoncentrowany, dawkowany w miligramach, najczęściej wybierany przez kobiety w okresie okołomenopauzalnym.

Do tego dochodzi soja fermentowana. Fermentacja rozkłada część glikozydów jeszcze przed spożyciem, więc aglikony są dostępne od razu. Bywa łagodniejsza dla żołądka, ale kosztuje więcej. Osobna kwestia to pochodzenie surowca: soja jest jedną z najczęściej modyfikowanych genetycznie roślin, dlatego oznaczenie non-GMO na opakowaniu ma tu realne znaczenie.

Jak dobieramy preparaty z soi

Soję wybieramy tak, jak doradzilibyśmy własnej mamie. Bierzemy wyciągi, które podają zawartość aglikonów izoflawonów w porcji dziennej, a nie tylko procent standaryzacji. Wolimy proste składy: soja, ewentualnie z witaminą D lub wapniem, zamiast mieszanek z dziesięcioma ziołami w dawkach śladowych. Kupujemy bezpośrednio od marek, bez pośredników, więc wiemy, skąd pochodzi każda partia. Każdy produkt przechodzi kontrolę naszego zespołu compliance, zanim trafi do sklepu. Część produktów testujemy sami, część partii sprawdzają niezależne laboratoria. Dokładniej opisujemy to na stronie, na której tłumaczymy, jak wybieramy marki.

Uczciwie o tym, czego się spodziewać

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nie zatwierdził dla izoflawonów sojowych żadnego oświadczenia zdrowotnego. Mówimy o tym wprost, bo wolisz to wiedzieć przed zakupem niż po. Soja pozostaje popularnym wyborem wśród kobiet szukających wsparcia w okresie menopauzy, a badania nad nią trwają od dekad. Jeśli po nią sięgasz, daj sobie co najmniej osiem tygodni regularnego stosowania i obserwuj własną reakcję. Soja to jeden z głównych alergenów, więc przy alergii na soję odpada. Przy chorobach tarczycy, leczeniu hormonalnym lub w ciąży najpierw porozmawiaj z lekarzem.